Το 1692 οι Βενετοί κυριαρχούσαν σε όλη την Πελοπόννησο. Για να απασχολήσουν τα οθωμανικά στρατεύματα που βρίσκονταν έξω από τον Ισθμό της Κορίνθου, επιχείρησαν να δημιουργήσουν ένα νέο μέτωπο στην Κρήτη. Τον Ιούλη του έτους αυτού ο γενικός προνοητής θαλάσσης Δομήνικος Μοτσενίγος κατέπλευσε στα Χανιά και προσπάθησε επί 40 μέρες να τα καταλάβει. Ήρθε, ωστόσο, αντιμέτωπος με τη σθεναρή αντίσταση των Οθωμανών, με την κακή διαγωγή των βοηθητικών του στρατευμάτων και με κύμα λιποταξιών. Πολλοί κάτοικοι της περιοχής συντάχθηκαν με τις βενετικές δυνάμεις. Μετά τη λήξη του εγχειρήματος, αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το νησί τους και να εγκατασταθούν στο Μοριά, όπου αντιμετώπισαν σοβαρά προβλήματα επιβίωσης. Τα ιστορικά αυτά γεγονότα μελετώνται με βάση το αρχειακό υλικό που εντοπίστηκε στο Κρατικό Αρχείο Βενετίας.
Μια άγνωστος περιπέτεια της πόλεως των Χανίων το 1692.
Μελετώνται οι κύριες αρχιτεκτονικές μορφές του σφακιανού σπιτιού σε συνάρτηση με την ιδιοσυγκρασία των κατοίκων της περιοχής και με τους γεωφυσικούς, οικονομικούς, κοινωνικούς και ιστορικούς παράγοντες που συνθέτουν τον περίγυρό τους. Οι συγκεκριμένοι τύποι κτιρίων ανήκουν στην κατηγορία των επιπεδόστεγων πλατυμέτωπων μονόσπιτων και χαρακτηρίζονται από ανεπιτήδευτη λιτότητα. Κατασκευάζονται κυρίως από πέτρες και ξύλα κι έχουν χωμάτινο δώμα. Βασικό αρχιτεκτονικό στοιχείο τους είναι η λίθινη καμάρα, η οποία σηκώνει το μισό βάρος της στέγης και δημιουργεί ιδιαίτερους χώρους (σπάλες και καντούνια) με λειτουργική αυτονομία. Τείνουν να είναι κτιριολογικά αδέσμευτοι. στη μεγάλη αυλή, που τους περιβάλλει, μπορούν να υπάρχουν και άλλοι βοηθητικοί χώροι. Παρουσιάζονται οκτώ τέτοια κτίρια, τα οποία βρίσκονται σε διαφορετικούς οικισμούς της περιοχής και αποτελούν αντιπροσωπευτικές παραλλαγές του σφακιανού καμαρόσπιτου.
Σφακιανά σπίτια.
Αρχείο CSV που περιέχει τον Τίτλο, την Περιγραφή, το Μορφότυπο και το URL για κάθε πόρο του συνόλου δεδομένων.
Π78 - Πολιτισμός- Κρητικά Χρονικά Τόμος ΙΑ'
Ο ΙΑ΄ τόμος των Κρητικών Χρονικών αφιερώνεται στον επίσκοπο Κυδωνίας και Αποκορώνου Αγαθάγγελο Ξηρουχάκη (1872-1958). Εκδόθηκε υπό την εποπτεία του Νικολάου Β. Τωμαδάκη, καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Αφιέρωσις τόμου εις Αγαθάγγελον Ξηρουχάκην.
Η πρώτη μαρτυρία για την ύπαρξη της επισκοπής Κυδωνίας ανάγεται στα μέσα του 4ου μ.Χ. αιώνα. Υπαγόταν στην εξαρχία του Ιλλυρικού και άρα στον Πάπα. Το 731 πέρασε στο Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Άγνωστες είναι οι τύχες της κατά την Αραβοκρατία. Αναδιοργανώθηκε τη δεύτερη βυζαντινή περίοδο. Στα όρια της έδρασε και ο μετέπειτα άγιος Ιωάννης ο Ξένος. Με τη βενετική κατάκτηση πέρασε σε καθολικούς ιερείς, οι οποίοι την μετονόμασαν σε Agiensis. Στους ορθόδοξους επέστρεψε κατά την Τουρκοκρατία. Η αναδρομή στην ιστορία της εκτείνεται ως τα μέσα του 20ου αιώνα. Συμπληρώνεται με τους πίνακες των μονών που υπήρχαν σε αυτήν και τους καταλόγους των ορθοδόξων και καθολικών επισκόπων της. Παρέχονται επίσης σύντομα βιογραφικά κι εργογραφικά σημειώματα για τις εξέχουσες εκκλησιαστικές προσωπικότητες της περιοχής.
Επισκοπή και επίσκοποι Κυδωνίας (Αγιάς, Κυδωνίας (και Κισάμου) και Αποκορώνου).
Δημοσιεύοντας τη διαθήκη του Ανδρέα Κορνάρου, ο Στέργιος Σπανάκης υποστήριξε ότι ο ποιητής Βιτσέντζος Κορνάρος ενδέχεται να ανήκε στην ίδια βενετοκρητική αρχοντική οικογένεια και να ταυτίζεται με τον αδελφό του διαθέτη. Η υπόθεση αντιβαίνει σε παλαιότερες αντιλήψεις του Στ. Ξανθουδίδη και του Ν. Πολίτη ότι οι Κορνάροι της Κρήτης δεν είχαν εξελληνισθεί. Η κοινωνική τους θέση και το καθολικό τους δόγμα θεωρούνταν ασύμβατα με τον κόσμο του ποιητή του Ερωτοκρίτου. Η πατρότητα του έργου αποδιδόταν σε κάποιον ορθόδοξο Κρητικό και η συγγραφή του τοποθετούνταν λίγο πριν τον κρητικό πόλεμο ή κατά τη διάρκειά του. Ωστόσο, οι θέσεις αυτές αποδυναμώνονται από τη συγκριτική εξέταση του ποιήματος με άλλα έργα της εποχής και τη μελέτη της κρητικής κοινωνίας του 17ου αιώνα.
Η διαθήκη του Κορνάρου και ο ποιητής του Ερωτοκρίτου.
Σημείο καμπής στην πολιτική των Μεγάλων Δυνάμεων για το Κρητικό ζήτημα υπήρξε η Μεταπολιτευτική Επανάσταση του 1895-96. Στόχος της ήταν η επίτευξη μερικής αυτονομίας της Κρήτης. Η Ελληνική Κυβέρνηση δεν την ενίσχυσε, προκειμένου να αποφύγει τους σοβαρούς κινδύνους που εμπεριέκλειε. Ανάλογη απραξία ή διστακτικότητα χαρακτήρισε αρχικά και τη στάση των Μεγάλων Δυνάμεων. Από τις 4/16 Μαΐου 1896 οι επαναστάτες άρχισαν να επιτίθενται, πολιορκώντας το Βάμο. Οι εχθροπραξίες κορυφώθηκαν με τη σφαγή χριστιανών στα Χανιά. το γεγονός προκάλεσε την κοινή επέμβαση των εκεί Προξένων. Μολονότι οι επαναστάτες τελικά νικήθηκαν, το εγχείρημα συνετέλεσε στην εξάπλωση του κρητικού αγώνα, ευαισθητοποίησε την ελληνική και διεθνή κοινή γνώμη και κινητοποίησε την ευρωπαϊκή διπλωματία. Αποτέλεσμα ήταν η προσωρινή έστω ρύθμιση του ζητήματος τον Αύγουστο του 1896.
Η πολιορκία του Βάμου και οι διπλωματικές της συνέπειες (Μάιος 1896).
Μετά από μια σύντομη αναδρομή στη μακρόχρονη γνωριμία που τον συνέδεε με τον επίσκοπο Κυδωνίας και Αποκορώνου Αγαθάγγελο Ξηρουχάκη, ο συντάκτης του βιογραφικού και βιβλιογραφικού αυτού σημειώματος αναφέρεται στην απόφαση για την αφιέρωση του ΙΑ΄ τόμου των Κρητικών Χρονικών στον αποθανόντα επίσκοπο και στην κηδεία του. Ανιστορώντας τα βασικά γεγονότα της ζωής του, επισημαίνει το φιλολογικό, ιστοριογραφικό, ερευνητικό και διδακτικό του έργο, τη θεολογική του προσφορά στη Βενετία, τη Βιέννη και την Κρήτη και την πατριωτική του δράση στον καιρό της γερμανοϊταλικής κατοχής. Παραθέτει βιβλιογραφία των βιβλίων, των μελετημάτων, των λόγων και των άρθρων του, καθώς και κατάλογο των σχετικών με τον επίσκοπο δημοσιευμάτων.
†Αγαθάγγελος Ξηρουχάκης (1872-1958). Βιογραφικόν και βιβλιογραφικόν σημείωμα
Οι επιδράσεις του λατινικού θεάτρου και της ιταλικής αναγεννησιακής κωμωδίας είναι διακριτές τόσο στην κρητική όσο και στη γαλλική θεατρική παραγωγή του 17ου αιώνα. Δικαιολογούν πολλές αναλογίες που υπάρχουν ανάμεσα σε έργα του Μολιέρου και στις κρητικές κωμωδίες. Σύνηθες κοινό στοιχείο στην πλοκή των μολιερικών και των κρητικών μύθων είναι ο αμοιβαίος έρωτας δύο νέων, που προσκρούει σε κάποια αρρωστημένη αντίληψη των κηδεμόνων τους. για τη λύση χρησιμοποιείται συχνά το μοτίβο του χαμένου παιδιού. Αναλογίες υπάρχουν και ως προς τα πρόσωπα: γέροι ερωτευμένοι, θρασείς λαίμαργοι υπηρέτες, προξενήτρες, σχολαστικοί δάσκαλοι κ.ά. Τα χαρακτηριστικά αυτά και πολλά ακόμα, όπως ο ζωντανός διάλογος και η αίσθηση του πραγματικού, προσδίδουν στην κρητική λογοτεχνία αναγεννησιακό χαρακτήρα και την καθιστούν εφάμιλλη των συγχρόνων της ευρωπαϊκών λογοτεχνιών.
Μολιέρος και Κρητικό Θέατρο. Συμβολή στη συγκριτική μελέτη των αναγεννησιακών λογοτεχνιών.
Κατά το 1957 συνεχίστηκαν οι εργασίες έκθεσης του Μουσείου Ηρακλείου και εμπλουτίσθηκαν το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, οι συλλογές Ιεράπετρας, Αγίου Νικολάου και Γόρτυνας και τα Μουσεία Ρεθύμνης και Χανίων. Εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης πραγματοποιήθηκαν στην Κνωσό και τη Φαιστό. Προστατεύθηκαν ορισμένα βενετικά και οθωμανικά μνημεία του Ηρακλείου. Πραγματοποιήθηκαν ανασκαφικές εργασίες ή περισυλλογές αρχαιοτήτων στις περιοχές των Αρχανών, του Χόνδρου Βιάννου, της Μητρόπολης, του Σελόπουλου, της Μαθιάς Πεδιάδος, της Γόρτυνας, των Αθανάτων Μαλεβυζίου, του Καμηλάρη, του Γαζίου, του Πόρου Κατσαμπά, του Αγίου Κωνσταντίνου και του Αγίου Ιωάννη Ηρακλείου, της Λύττου και του χωριού Πετροκεφάλι. Εξερευνητική εκδρομή έγινε στη θέση Καστρί του Κερατόκαμπου. Ήρθαν τυχαία στο φως αξιόλογα ευρήματα και επισημάνθηκαν νέοι αρχαιολογικοί χώροι σε διάφορα σημεία του νησιού.
Η αρχαιολογική κίνησις εν Κρήτη κατά το έτος 1957
Περιέχει το σύνολο των άρθρων που περιλαμβάνονται στον Τόμο ΙΑ' καθώς και περίληψη του κάθε άρθρου.
Συνοπτικός Πίνακας - Κρητικά Χρονικά Τόμου ΙΑ'
Στο ερειπωμένο χωριό Αρτός της επαρχίας Ρεθύμνης υπάρχει κατάγραφος ναΐσκος του Αγίου Γεωργίου των αρχών του 15ου αιώνα. Μελετάται η αρχιτεκτονική του και εξετάζεται λεπτομερώς ο γραπτός του διάκοσμος. Στο τεταρτοσφαίριο της αψίδας εικονίζεται η Θεοτόκος. Στο βόρειο και το νότιο τοίχο υπάρχουν παραστάσεις που ανήκουν στον ευχαριστιακό, αγιολογικό κι ευαγγελικό κύκλο, σε ζώνες. η χαμηλότερη από αυτές εικονίζει ολόσωμους αγίους, η ενδιάμεση συνθέσεις που εμπνέονται από το συναξάριο του αγίου Γεωργίου και η ανώτερη το Δωδεκάορτο και άλλες ευαγγελικές κυρίως σκηνές. Ο δυτικός τοίχος καλύπτεται από τη Μέλλουσα Κρίση, που εκτείνεται και στα κοντινά τμήματα των μακρών πλευρών της εκκλησίας. Οι τοιχογραφίες μαρτυρούν ενημέρωση στις νέες εξελίξεις της κωνσταντινουπολίτικης τέχνης. Διαπιστώνονται επίσης αναμνήσεις της Μακεδονικής σχολής και ανατολικές επιδράσεις.
Ο εις Αρτόν Ρεθύμνης ναΐσκος του Αγίου Γεωργίου
Ανάπλαση του περιεχομένου των Μεσσηνιακών του Ριανού από τα εννέα σωζόμενα αποσπάσματα. Βάσει συγκριτικών μαρτυριών από άλλα κείμενα, εικάζεται ότι το έπος συμπεριλάμβανε τη σύγκρουση στην Ιρά, την ανακωχή την περίοδο των Υακίνθιων, τους γάμους των γυναικών συγγενών του Αριστομένη με ευγενείς της Αρκαδίας και τη φυγή προς τη Ρόδο, και πιθανώς επίσης αναφορές στις δραστηριότητες του Κλεομένη στην Αρκαδία και την επιστροφή του στη Σπάρτη, και την επίσκεψη του Αριστομένη στους Δελφούς. Από την άλλη, ισχυρίζεται ότι καμία μακροχρόνια σύγκρουση ανάμεσα στην Αρκαδία και τη Μεσσήνη δεν εκδηλώθηκε στις αρχές του 5ου αιώνα, και επομένως τίποτε σχετικό δεν θα εμφανίστηκε στα Μεσσηνιακά.
Παρατηρήσεις στα Μεσσηνιακά του Ριανού του Βηναίου
Παρουσιάζεται η δράση των ξένων αρχαιολογικών Σχολών στην Κρήτη κατά το 1957. Η Αγγλική Σχολή πραγματοποίησε ανασκαφικές έρευνες στην περιοχή της Κνωσού και συγκεκριμένα κοντά στη θέση της οπλοθήκης βορειοδυτικά του ανακτόρου, μέσα στην κεντρική αυλή του, νότια του βασιλικού δρόμου, στο λόφο των Γυψάδων, κοντά στις οικίες Χόγκαρθ, στη ρωμαϊκή έπαυλη Διονύσου, στην παλαιοχριστιανική βασιλική κοντά στο Βενιζέλειο νοσοκομείο, στον Προφήτη Ηλία και στον μικρό κλίβανο που βρίσκεται δίπλα στην οικία του Ιερού Βήματος. Η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή έκανε ανασκαφές στο ανάκτορο της Φαιστού και στη θέση Πατερικιές, στη Γόρτυνα και στο Πετροκεφάλι. Η Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή συνέχισε τις ανασκαφές της στα Μάλια.
Ανασκαφαί των ξένων αρχαιολογικών Σχολών.
Στον κώδικα Mss. Ital. VII 918 (= 8392) της Μαρκιανής Βιβλιοθήκης Βενετίας σώζεται περιγραφή της Κρήτης με τίτλο Descrittione delle anime del Regno di Candia. Τις σημειώσεις για τη θέση του νησιού και τα γεωφυσικά χαρακτηριστικά του ακολουθεί κατάλογος των 100 αρχαίων κρητικών πόλεων, με κάποιες περαιτέρω πληροφορίες για ορισμένες από αυτές. Το έγγραφο δημοσιεύεται στο πρωτότυπο και σε ελληνική μετάφραση με υποσημειώσεις, στις οποίες επιχειρείται η ταύτιση της θέσης κάθε πόλης και παρέχονται συμπληρωματικές μαρτυρίες από άλλες πηγές. Ακολουθεί συγκριτικός πίνακας των πόλεων που αναφέρονται στο συγκεκριμένο χειρόγραφο, στην Creta Sacra του Flaminii Cornelii, στο χάρτη της Κρήτης του Coronelli, στην Ακριβή περιγραφή της Κρήτης του Olfred Dapper και στη Στατιστική του πληθυσμού της Κρήτης του Ν. Σταυράκη.
Ανέκδοτος κατάλογος των 100 πόλεων της Κρήτης.
Σύμφωνα με έναν ευρύτατα διαδεδομένο λαϊκό θρύλο, ο αρχιερέας των Ιουδαίων Καϊάφας, ο οποίος συνετέλεσε αποφασιστικά στην καταδίκη του Χριστού, πέθανε και τάφηκε στην Κρήτη. Τις πρώτες σχετικές πληροφορίες παρέχει το απόκρυφο Ευαγγέλιο του Νικοδήμου. Την ύπαρξη τάφου του Καϊάφα στην Κνωσό μαρτυρούν ο φλωρεντινός αρχιεπίσκοπος Cristoforo Buondelmonti, που ταξίδεψε στην Κρήτη το 1415-16, ο άγγλος περιηγητής Richard Pococke το 1739 και ο επίσης άγγλος Pashley, που επισκέφτηκε το νησί το 1834. Τα ίχνη του τάφου αυτού εξαφανίστηκαν όταν το 1882 άρχισε να κατασκευάζεται ο δρόμος που οδηγεί από το Ηράκλειο στις Αρχάνες. Στην ίδια περιοχή υπήρχε και το ομώνυμο χωριό Καϊάφα. Μαρτυρείται σε ελληνικές, βενετικές και οθωμανικές πηγές, που χρονολογούνται από τον 13ο ως τον 17ο αιώνα.
Ο θρύλος περί του τάφου και του χωρίου Καϊάφα εν Κρήτη.
Δημοσιεύεται η έκθεση πεπραγμένων του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών για το έτος 1957. Στο διάστημα αυτό καταβλήθηκαν προσπάθειες για την επίλυση του οικονομικού προβλήματος. Εμπλουτίσθηκαν οι συλλογές του Ιστορικού Μουσείου, η βιβλιοθήκη και το αρχείο. Άρχισαν οι εργασίες αποκατάστασης του Αγίου Μάρκου. Συνεχίστηκε η αποδελτίωση των τοπωνυμικών πινάκων για την έκδοση Τοπωνυμικού Λεξικού της Κρήτης. Πραγματοποιήθηκε ο Ξανθουδίδειος Λαογραφικός Διαγωνισμός και επιχορηγήθηκαν εκδόσεις. Η Εταιρία συμμετείχε στις φροντίδες για την κηδεία του Νίκου Καζαντζάκη, αποφάσισε να αφιερώσει σε αυτόν μια αίθουσα του Μουσείου και μερίμνησε για την ανέγερση προτομής του. Εξέδωσε ψήφισμα για τον θάνατο του Πρίγκιπα Γεωργίου. Έχασε δύο από τα επίλεκτα μέλη της, τον Γρηγόριο Ζερβουδάκη και τον Ανδροκλή Ξανθουδίδη. Εγγράφηκαν σε αυτή νέα μέλη.
Έκθεσις πεπραγμένων του Δ. Σ. της Ε.Κ.Ι.Μ. κατά το 1957.
Παρουσιάζεται το βιβλίο του καθηγητή της Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και επίτιμου διευθυντή του Λαογραφικού Αρχείου της Ακαδημίας Γ. Α. Μέγα με τίτλο Ελληνικαί εορταί και έθιμα της λαϊκής λατρείας. Σε αυτό αξιοποιείται λαογραφικό υλικό που προέρχεται κυρίως από τον κόσμο της υπαίθρου. Στις απομονωμένες αγροτικές και ποιμενικές περιοχές παρατηρείται η επιβίωση πολλών πατροπαράδοτων κι ενίοτε αρχαίων στοιχείων, δια μέσου των οποίων η λαϊκή λατρεία της νεότερης Ελλάδας μπορεί να συνδεθεί με εκείνη του μεσαίωνα και της αρχαιότητας. Πολλές από τις αρχαίες θρησκευτικές αντιλήψεις που διατηρήθηκαν απαντώνται και σε άλλους ινδοευρωπαϊκούς κυρίως λαούς. Οι εορτές και τα έθιμα της ελληνικής λαϊκής λατρείας παρουσιάζονται κατά χρονολογική σειρά, ώστε να παρέχεται μια πλήρης εικόνα του ετήσιού τους κύκλου.
Γ. Α. Μέγα, Ελληνικαί εορταί και έθιμα της λαϊκής λατρείας, Αθήναι, 1957.
Δημοσιεύεται η εγκύκλιος επιστολή που απηύθυνε ο Ιωάννης Πλουσιαδηνός προς τους ιερείς του Χάνδακα, προτρέποντάς τους σε ομόνοια κατά την εποχή των έντονων θρησκευτικών ερίδων, που προκάλεσαν οι αποφάσεις της συνόδου Φεράρας-Φλωρεντίας για την ένωση της καθολικής με την ορθόδοξη εκκλησία. Το κείμενο γράφηκε το 1460 περίπου, όταν ο Πλουσιαδηνός δεν είχε ακόμα αναλάβει αποφασιστικά τη φιλενωτική του δράση. Πιθανότατα εκφωνήθηκε σε κάποια από τις εκκλησίες της πόλης. Σώζεται στον κώδικα Paris. Graec. 2500, που προέρχεται από τη γραφίδα του κρητικού Γεωργίου Αγαπητού. Φέρει χρονολογημένες ενθυμήσεις του ίδιου, του γιου του Μανούσου και του βενετού Zacaria Corner, που τοποθετούνται χρονικά ανάμεσα στο 1468 και το 1508. Οι δύο τελευταίες αναφέρονται σε σεισμό, που έγινε αισθητός στο μεγαλύτερο μέρος της Κρήτης.
Ιωάννου Πλουσιαδηνού εγκύκλιος επιστολή προς τους ιερείς του Χάνδακος.
Δημοσιεύεται ο λόγος που εκφώνησε στην κηδεία του επισκόπου Αγαθαγγέλου Ξηρουχάκη ο μητροπολίτης Κρήτης Ευγένιος. Ο αποθανών εγκωμιάζεται για την πίστη του, τη συναίσθηση των ευθυνών του αρχιερατικού του αξιώματος, τη σοφία, τη χρηστότητα και την αγαθοσύνη του, το εκκλησιαστικό και πατριωτικό του φρόνημα, τη μόρφωσή του, τη συμμετοχή του στους κρητικούς αγώνες του 1896-98, τη δράση του ως αρχιμανδρίτη στο ναό του Αγίου Γεωργίου Βενετίας, τη φιλοπονία του ως εφημερίου στον ελληνορθόδοξο ναό της Αγίας Τριάδας στη Βιέννη, το διδακτικό του έργο στο Πανεπιστήμιο της πόλης και τα επιστημονικά του δημοσιεύματα, κυρίως όσα αφορούν τη βενετοκρατούμενη Κρήτη. Αναδεικνύεται επίσης η προσφορά του από τον επισκοπικό θώκο Κυδωνίας και Αποκορώνου και η εθνική του δράση κατά τη γερμανοϊταλική κατοχή.
Επικήδειος λόγος κατά την κηδείαν του Κυδωνίας Αγαθαγγέλου Ξηρουχάκη.
Παρουσίαση ενός συγκεκριμένου γεγονότος του 1859, όταν ένας χωρικός από τις Καλύβες Σφακίων ζήτησε την προστασία του καθολικού ιερέα Σεραφείμ από τις διαρπαγές Τούρκων στρατιωτών. Ο Σεραφείμ απευθύνθηκε στον Γάλλο Πρόξενο, ο οποίος μεσολάβησε ώστε να μετατεθεί η τουρκική φρουρά από το χωριό. Το γεγονός αυτό προκάλεσε αναστάτωση στους νομούς Χανίων και Ρεθύμνου, καθώς μεγάλο μέρος του πληθυσμού ζήτησε να ασπαστεί τον καθολικισμό για να τύχει της προστασίας της Καθολικής Εκκλησίας. Το θέμα έλαβε διπλωματικές διαστάσεις, είχε σοβαρές επιπτώσεις στις γαλλοτουρκικές σχέσεις και προκάλεσε την επέμβαση του Μητροπολίτη Κρήτης. Η έκθεση του ζητήματος γίνεται με βάση τις σχετικές επιστολές από το αρχείο του Γαλλικού Προξενείου Χανίων, οι οποίες παρατίθενται στα Γαλλικά με σύντομη περιγραφή στα Ελληνικά.
Προσπάθεια προσηλυτισμού των Κρητών εις τον καθολικισμόν κατά τον ΙΘ' αιώνα.
Ανιχνεύεται η προέλευση τριών ελληνικών παροιμιών: "Με τη φωνή κι ο Λάζαρος", "Κουκκιά έφαες, κουκκιά μαρτυράς" και "Κουβαλάει νερό με το κόσκινο". Η πρώτη λέγεται κατά την ξαφνική εμφάνιση μη αναμενόμενου προσώπου, ενώ γίνεται λόγος γι' αυτό. συνδέεται με δημώδη άσματα της ανάστασης του Λαζάρου, αγερμικά παιδικά έθιμα και λαϊκές λατρευτικές παραστάσεις με το ίδιο θέμα. Η δεύτερη χρησιμοποιείται περιφρονητικά για όσους δε μπορούν να σκεφτούν ή να πουν κάτι διαφορετικό από ό,τι έχουν μάθει. αφορμάται από τη χρήση των κουκιών ως βασικού είδους διατροφής από τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα. Η τρίτη αναφέρεται ειρωνικά σε όσους ματαιοπονούν. έχει τις ρίζες της στην ελληνική και ρωμαϊκή αρχαιότητα και σε ορισμένες παραλλαγές της συνδέεται με το βίο της ψυχής μετά θάνατον.
Συμβολή εις την μελέτην των ελληνικών παροιμιών.